HangiMuhit
Muhit Hikâyesi

İstanbullular Aynı Evde Kaç Yıl Oturuyor? Beykoz'da 22, Esenyurt'ta 7 Yıl

HangiMuhit ·

İstanbul ilçelerini hanelerin aynı evde oturma süresine göre maviden açığa boyayan harita; Beykoz ve Esenyurt vurgulu.

Kısaca: 2021'de yapılan geniş bir İstanbul hane araştırmasına göre İstanbul'da haneler aynı konutta ilçesine göre 7 ile 22 yıl arasında oturuyor; 39 ilçenin ortancası 12 yıl. En yerleşik ilçe 22 yılla Beykoz, en hareketlisi 7 yılla Esenyurt. Uzun oturulan ilçelerde ilçeye aidiyet ve ev sahipliği biraz daha yüksek; nüfus artış hızıyla ise belirgin bir ilişki yok.

İstanbul'un 39 ilçesini aynı konutta ortalama oturma süresine göre koyu maviden açığa boyayan hareketli harita
Kentin çeperindeki Beykoz, Çatalca ve Adalar ile Sarıyer en yerleşik ilçeler; batıdaki Esenyurt ve Beylikdüzü en hareketlileri.

İstanbullular aynı evde ortalama kaç yıl oturuyor?

İstanbul'da bir hane aynı konutta tipik olarak 12 yıl oturuyor. Bu, 39 ilçenin ortanca değeri. İlçeleri 2021 nüfuslarıyla tartınca İstanbul geneli için ortalama 11,4 yıla iniyor (HangiMuhit hesabı). Ağırlıklı ortalamanın düşük çıkmasının nedeni basit: en kalabalık ilçelerden Esenyurt, Küçükçekmece ve Bağcılar kısa süre oturulan ilçeler arasında.

Oturma süresi, hanenin şu an yaşadığı konuta taşındığı yıldan bu yana geçen süredir. Araştırmada her ilçe için tam yıla yuvarlanmış tek bir değer var. Bu değer bir hanenin "kaç kez taşındığını" değil, ilçedeki hanelerin bugünkü evlerinde ne kadar zamandır yaşadığını gösterir.

Aralık geniş: en yerleşik ilçe ile en hareketli ilçe arasında 15 yıl fark var. Yani Beykoz'da tipik bir hane bugünkü evine 1990'ların sonunda yerleşmişken Esenyurt'ta tipik bir hane bugünkü evine 2010'ların ortasında taşınmış.

İstanbul'da en yerleşik ilçeler hangileri?

Aynı evde en uzun oturulan ilçe 22 yılla Beykoz. Onu Çatalca (21 yıl), Sarıyer (19), Adalar (18), Beşiktaş (17) ve Silivri (16) izliyor. Bakırköy ile Bayrampaşa 15 yılla listenin devamında.

Bu listede iki farklı ilçe türü bir arada. Beykoz, Çatalca, Silivri ve Adalar kentin çeperinde, köy ve küçük yerleşim dokusunu koruyan ilçeler; buralarda kuşaklar boyu aynı evde yaşamak sık görülüyor. Sarıyer, Beşiktaş ve Bakırköy ise kentin köklü ve yüksek gelirli merkezleri. İkisinde de ortak bir etken olabilir: orman, kıyı ve tarihi doku yeni yapılaşmayı sınırlıyor, bu da el değiştiren konut sayısını düşük tutuyor.

En uzun ve en kısa süre aynı konutta oturulan sekizer İstanbul ilçesini yıl olarak karşılaştıran çubuk grafik
Beykoz'da haneler aynı evde 22 yıl otururken Esenyurt'ta bu süre 7 yıl.

İstanbul'da en hareketli ilçeler hangileri?

Aynı evde en kısa oturulan ilçe 7 yılla Esenyurt. Onu 8 yılla Beylikdüzü, Çekmeköy, Kadıköy ve Tuzla izliyor. 9 yılda ise Avcılar, Bağcılar, Başakşehir ve Sancaktepe var.

Bu grup da iki parçalı. Esenyurt, Beylikdüzü, Çekmeköy, Tuzla, Başakşehir ve Sancaktepe, son yirmi yılda yeni sitelerle büyüyen ilçeler; hanelerin çoğu bugünkü evine yakın zamanda taşındı, çünkü o evler yakın zamanda yapıldı. Kadıköy, Bağcılar ve Avcılar ise 2025'te nüfusu azalan ilçeler. Buradaki kısa süreyi yeni konut arzıyla açıklamak zor; kiralık konut devri ve yıkılıp yeniden yapılan binalar olası etkenler.

Kadıköy örneği önemli: oturma süresi 8 yıl, ama ilçeye ait hissedenlerin oranı yüzde 86,3 ile İstanbul'un en yükseklerinden. Yani kısa oturma süresi, ilçeye bağlılığın zayıf olduğu anlamına gelmiyor; iki gösterge farklı şeyleri ölçüyor.

Hızlı büyüyen ilçelerde insanlar aynı evde daha mı az oturuyor?

Hayır, en azından belirgin bir biçimde değil. 39 ilçede oturma süresi ile 2025 yıllık nüfus artış hızı arasındaki korelasyon katsayısı −0,03; bu, pratikte ilişki yok demek (HangiMuhit hesabı). Korelasyon katsayısı iki değişkenin birlikte artıp azalma eğilimini −1 ile +1 arasında ölçer; 0'a yakın değerler ilişkisizliğe işaret eder.

Nedeni, aynı hızda büyüyen ilçelerin çok farklı yollarla büyümesi. Arnavutköy 2025'te binde 38,7 ile İstanbul'un en hızlı büyüyen ilçelerinden, ama haneler aynı evde 14 yıl oturuyor; olası bir açıklama, yeni gelenlerin eski yerleşim dokusunun yanına yerleşmesi ve eski hanelerin yerinde kalması. Silivri (binde 33,4, 16 yıl) da benzer. Buna karşılık Tuzla (binde 40,5, 8 yıl) ve Başakşehir (binde 30,9, 9 yıl) büyümeyi büyük sitelerle karşılıyor ve hareketli ilçeler arasında.

Aşağıdaki tablo ilçeleri oturma süresinin ortancası (12 yıl) ve binde 10'luk nüfus artışı eşiğiyle dört tipe ayırıyor. Tipler bir sıralama değil; aynı süreyi üreten farklı hikâyeleri gösteriyor.

Oturma süresi ve nüfus artış hızına göre İstanbul ilçelerini dört tipe ayıran ve her tipe örnek ilçeler veren tablo görseli
Kısa oturma süresi hem yeni sitelerle büyüyen ilçelerde hem de nüfusu yavaş artan ya da azalan ilçelerde görülüyor.

6 ilçe "yeni ve büyüyen", 9 ilçe "hareketli, yavaş büyüyen", 7 ilçe "yerleşik ve büyüyen", 17 ilçe "yerleşik, yavaş büyüyen" grubunda. Kısa oturulan ilçelerin 9'u yavaş büyüyor, 6'sı hızlı; yani nüfus artışı tek başına bir ilçenin ne kadar "yerleşik" olduğunu söylemiyor.

Ev sahipliği oturma süresini uzatıyor mu?

Ev sahipliği oranı yüksek ilçelerde oturma süresi de biraz daha uzun, ama ilişki zayıf: korelasyon 0,36. Hanelerin aynı evde 15 yıl ya da daha uzun oturduğu 8 ilçede evinin sahibi olan hanelerin ortalama oranı yüzde 60,0; 9 yıl ya da daha kısa oturulan 9 ilçede bu oran yüzde 49,8 (HangiMuhit hesabı).

Bu fark beklenen yönde: ev sahibi olan bir hane, kira artışı ya da ev sahibinin evi geri istemesi gibi nedenlerle taşınmak zorunda kalmaz. Yine de istisnalar çok. Ev sahipliğinin en yüksek olduğu Çatalca (yüzde 78,2) oturma süresinde 21 yılla ikinci sırada. Buna karşılık en yerleşik ilçe Beykoz'da ev sahibi hanelerin oranı yüzde 50,8, en hareketli ilçelerden Çekmeköy'de ise yüzde 59,6. İlçe düzeyindeki bu karşılaştırma bireysel haneler için kesin bir sonuç vermez; yalnız eğilimi gösterir.

İstanbul'da evlerin kaçta kaçında sahibinin, kaçta kaçında kiracının oturduğunu ayrıntılı olarak İstanbul'da ev sahipleri ve kiracılar yazımızda inceledik.

Uzun oturanlar ilçesine daha mı çok bağlanıyor?

Bir ölçüde evet: oturma süresi ile ilçeye aidiyet arasındaki korelasyon 0,40, incelediğimiz değişkenler içinde en güçlüsü ama yine orta-zayıf düzeyde. İlçesine ait hissedenlerin oranı en yüksek ilçe Beykoz (yüzde 94,8); aynı zamanda oturma süresinde 22 yılla birinci. Şile (yüzde 91,3) ve Adalar (yüzde 88,9) onu izliyor.

Ölçeğin öbür ucunda Küçükçekmece (yüzde 46,0), Beyoğlu (yüzde 51,6) ve Bahçelievler (yüzde 54,4) var. Bu ilçelerde katılımcıların yarıya yakını ya da daha fazlası ilçesine ait hissetmediğini ya da kararsız olduğunu söylüyor.

Araştırma aynı kişilere üç soru sordu: oturduğunuz ilçeye, İstanbul'a ve Türkiye'ye ne kadar ait hissediyorsunuz? 39 ilçedeki 12.040 katılımcının cevaplarına göre ilçeye ait hissedenler yüzde 70,5, İstanbul'a ait hissedenler yüzde 77,3, Türkiye'ye ait hissedenler yüzde 79,1 (HangiMuhit hesabı). Yani İstanbullular kente, oturdukları ilçeden daha çok bağlı. Sık taşınan bir kentte bu şaşırtıcı değil: ilçe değişiyor, şehir kalıyor.

Aynı katılımcıların ilçelerine, İstanbul'a ve Türkiye'ye aidiyet hissini beş düzeyde gösteren yığılmış yüzde çubukları
İlçeye ait hissedenlerin oranı İstanbul'a ve Türkiye'ye ait hissedenlerden düşük; kararsızlar en çok ilçe sorusunda.

39 ilçede oturma süresi, ev sahipliği ve aidiyet

Tablo ilçeleri aynı konutta ortalama oturma süresine göre sıralıyor. İlçe adına tıklayarak ilçenin Toplum sekmesindeki diğer araştırma sonuçlarını görebilirsiniz.

İlçeAynı evde oturma (yıl)Ev sahibi haneİlçesine ait hissedenNüfus artış hızı 2025 (‰)
Beykoz22%50,8%94,85,7
Çatalca21%78,2%85,09,2
Sarıyer19%57,3%81,26,7
Adalar18%51,4%88,929,6
Beşiktaş17%56,7%70,6-8,2
Silivri16%69,7%76,033,4
Bakırköy15%57,4%85,1-7,7
Bayrampaşa15%58,6%81,217,3
Arnavutköy14%43,1%56,838,7
Fatih14%41,6%66,0-7,6
Güngören14%54,0%62,0-52,7
Üsküdar14%52,9%74,22,6
Beyoğlu13%39,6%51,6-3,2
Esenler13%52,5%64,7-8,9
Eyüpsultan13%60,1%72,310,7
Gaziosmanpaşa13%62,1%72,8-3,2
Zeytinburnu13%49,4%75,6-10,4
Ataşehir12%43,8%70,6-6,6
Kâğıthane12%49,5%70,53,6
Sultanbeyli12%41,7%79,526,0
Sultangazi12%55,8%71,9-6,2
Şile12%56,4%91,323,3
Şişli12%41,0%55,2-4,2
Ümraniye12%48,6%77,61,5
Büyükçekmece11%67,8%81,99,6
Kartal11%51,4%74,4-0,5
Maltepe11%56,8%74,00,2
Bahçelievler10%54,4%54,4-38,3
Küçükçekmece10%52,1%46,0-4,8
Pendik10%50,2%76,23,6
Avcılar9%56,1%67,6-0,6
Bağcılar9%48,1%64,6-8,4
Başakşehir9%53,3%55,330,9
Sancaktepe9%41,4%72,310,7
Beylikdüzü8%46,9%70,818,4
Çekmeköy8%59,6%85,029,6
Kadıköy8%58,8%86,3-7,9
Tuzla8%43,6%63,540,5
Esenyurt7%40,4%67,815,6

Taşınmayı düşünenler için bu ne anlama geliyor?

Oturma süresi, bir mahallenin ne kadar "oturmuş" olduğunu anlamanın pratik bir göstergesi. Uzun süre oturulan ilçelerde komşuluk ilişkileri daha kalıcı, esnaf ve muhtarlıkla tanışıklık daha güçlü olur; buna karşılık kiralık ya da satılık konut bulmak zorlaşabilir, çünkü el değiştiren ev azdır.

Kısa oturulan ilçelerde ise iki ayrı durumla karşılaşabilirsiniz. Yeni sitelerle büyüyen ilçelerde konut seçeneği bol ama altyapı, okul ve ulaşım nüfusa yetişmeye çalışıyor. Kiracı devri yüksek merkez ilçelerde ise ev bulmak kolay olabilir, ama kira artışlarına daha sık maruz kalırsınız. İki ilçeyi yan yana koymak için Karşılaştır aracını, önceliklerinize uyan yerleri görmek için Bana uygun sayfasını kullanabilirsiniz.

Taşınmadan önce mahallede neye bakmanız gerektiğini mahalle araştırma rehberimizde adım adım anlattık. Hane yapısındaki değişim için Türkiye'de haneler küçülüyor yazımıza, İstanbul'daki ilçelerin genel görünümü için İstanbul sayfasına bakabilirsiniz.

Sık sorulanlar

İstanbul'da insanlar aynı evde ortalama kaç yıl oturuyor?

2021'de yapılan geniş bir İstanbul hane araştırmasına göre 39 ilçenin ortanca oturma süresi 12 yıl. İlçeler nüfuslarıyla tartıldığında İstanbul geneli için ortalama 11,4 yıl çıkıyor. İlçeler arasında fark büyük: Beykoz'da 22, Esenyurt'ta 7 yıl.

İstanbul'da insanların en uzun süre aynı evde oturduğu ilçe hangisi?

Beykoz. Hanelerin aynı konutta ortalama oturma süresi 22 yıl. Onu Çatalca (21 yıl), Sarıyer (19 yıl), Adalar (18 yıl) ve Beşiktaş (17 yıl) izliyor. Bu ilçelerin çoğunda orman, kıyı ve tarihi doku yeni yapılaşmayı sınırlıyor; bu, olası etkenlerden biri.

İstanbul'da en sık taşınılan ilçeler hangileri?

Aynı evde en kısa oturulan ilçe 7 yılla Esenyurt. Beylikdüzü, Çekmeköy, Kadıköy ve Tuzla 8 yılla onu izliyor. Esenyurt ve Beylikdüzü gibi ilçelerde kısa süre yeni sitelerle ilişkili; nüfusu artmayan Kadıköy gibi merkezlerde ise konut devri ve yenilenen binalar etkili olabilir.

Nüfusu hızlı artan ilçelerde oturma süresi kısa mı?

Belirgin bir ilişki yok. 39 ilçede oturma süresi ile 2025 nüfus artış hızı arasındaki korelasyon −0,03. Arnavutköy ve Silivri hızlı büyümesine rağmen yerleşik ilçeler arasında; Tuzla ve Başakşehir ise hem hızlı büyüyor hem de hareketli.

İstanbullular ilçesine mi, İstanbul'a mı daha çok ait hissediyor?

İstanbul'a. 2021 araştırmasında ilçesine ait hissedenlerin oranı yüzde 70,5, İstanbul'a ait hissedenlerinki yüzde 77,3, Türkiye'ye ait hissedenlerinki yüzde 79,1 oldu. Sorular aynı katılımcılara soruldu. İlçeye aidiyetin en yüksek olduğu ilçe Beykoz, en düşük olduğu ilçe Küçükçekmece.

Ev sahibi olmak aynı evde daha uzun oturmak anlamına mı geliyor?

Eğilim bu yönde ama zayıf. Hanelerin aynı evde 15 yıl ya da daha uzun oturduğu ilçelerde ev sahipliği ortalaması yüzde 60,0, 9 yıl ve altı oturulan ilçelerde yüzde 49,8. İlçe düzeyindeki bu fark bireysel haneler için kesin sonuç vermez.

Oturma süresi, ilçe aidiyeti ve ev sahipliği oranları 2021'de İstanbul'un 39 ilçesinde yapılan geniş bir hane araştırmasından alınmıştır; oturma süresi ilçe başına tam yıla yuvarlanmış tek değer olarak yayımlanmıştır. Nüfus artış hızı 2025 resmi nüfus sonuçlarına, ağırlıklandırmada kullanılan nüfus 2021 sonuçlarına dayanır. Korelasyonlar ilçe düzeyinde hesaplanmıştır ve nedensellik göstermez. Verinin kaynağı ve yöntemi için Veri kaynakları sayfasına bakabilirsiniz.

Bu yazı nasıl hazırlandı? HangiMuhit ekibi tarafından yazıldı; sayılar yayından önce ham veriyle karşılaştırıldı. Verilerin nereden geldiğini Veri Kaynakları, hazırlık sürecimizi Editoryal İlkeler sayfasında bulabilirsiniz. Hata gördüyseniz bize yazın.